Duinengordel Oudsberg

Voor onze tweede wandeling van deze driedaagse trokken we vanochtend, na een stevig ontbijt op onze kamer, naar het centrum van Gruitrode waar we onze auto achterlieten op het Phil Bosmansplein.

Phil Bosmans, de bezieler van de Bond zonder Naam, is immers in 1922 geboren in Gruitrode als kind van een kleine boer. Ik veronderstel dat iedereen wel eens een spreuk van Bosmans ergens heeft hangen gehad. Verbeter de wereld, begin bij jezelf is alvast één van de spreuken die veel twitteraars wel eens mogen toepassen 😉.

Voor onze wandeling zouden we vandaag, op aanraden van onze hoteleigenaar, de gele bordjes van de Duinengordel Oudsberg volgen. Deze wandeling zou ons op en over de Oudsberg voeren had hij ons verteld.

De Oudsberg (ook wel de Zandberg genoemd) staat bekend als de grootste en hoogste open stuifduin van Vlaanderen, gelegen in het Gruitroderbos in een duinengordel die zich vroeger uitstrekte van Hechtel tot Maaseik. Oudsberg maakt deel uit van het Nationaal Park Hoge Kempen.

De Oudsberg torent een 30-tal meter uit boven het Kempens Plateau. De Oudsberg is sinds 1998 erkend als Vlaams natuurreservaat en strekt zich uit op het grondgebied van gemeente Meeuwen-Gruitrode en geeft haar naam aan de fusiegemeente Oudsbergen. Tijdens de jongste ijstijd, het Weichselien, die ongeveer 11.000 jaar geleden ten einde kwam, kreeg het Kempens Plateau te maken met enorme zandverstuivingen, omdat er nog geen gesloten vegetatiedek was. Er vormden zich diepe leeggestoven laagten, waarin vennen ontstonden. Voorbeelden hiervan zijn de Ruiterskuilen, het Turfven, het Zwartven en het Broeksven. Hoge zandafzettingen staken als duinruggen boven het landschap uit. Door de opwarming van het klimaat ontwikkelden er zich stilaan berken- en eikenbossen.

In de Middeleeuwen verarmde de bodem van de Oudsberg door intensieve ontginning. Hierdoor kon alleen heide nog overleven. Plaatselijke overbegrazing van schapen zorgde opnieuw voor zandverstuiving, die het huidige duinlandschap boetseerde.

Vandaag zijn de landduinen nog steeds in volle evolutie. Het zand breidt zich uit terwijl de duintoppen wegstuiven. Ooit was de Oudsberg 95 meter hoog en behoorde daarmee tot de hoogste toppen van Limburg. Maar de laatste decennia kromp de heuvel zeker 7 meter. (Bron: Wikipedia)

Hoewel het vertrekpunt nauwelijks 3 km van dat van gisteren lag, leek het wel of we in een ander deel van het land aan ’t wandelen waren. Vooral de Oudsberg zelf is een aanrader, ook al is het daar door het mulle zand behoorlijk lastig om te wandelen.

Net voor we terug aan de auto waren zijn we nog een kijkje gaan nemen in de Commanderij van Gruitrode.

De Commanderij van Gruitrode, een waterburcht uit de 15de eeuw, kent een rijk en roemrucht verleden. De eerste nederzetting dateert van de periode 1000 – 1366 onder het graafschap van Loon. Hoewel de authenticiteit gedeeltelijk verloren is gegaan, vormt het complex samen met het beschermde neerhof nog steeds waardevol onroerend erfgoed.

De benaming ‘Commanderij’ komt van de voormalige bewoners van het kasteel: de commandeurs van de Duitse Orde. Zij bestuurden Gruitrode vanaf 1416 tot het einde van de 18de eeuw.

In 1416 kocht Iwan van Cortenbach, de landcommandeur van de Duitse Orde, het goed. Deze geestelijke ridderorde werd in 1190 in het Heilig Land tijdens de derde kruistocht gesticht. De ridders stonden in voor de verpleging van zieke en gewonde kruisvaarders en de militaire verdediging van de heroverde gebieden. Vanaf dan maakte de Commanderij deel uit van de twaalf commanderijen die gegroepeerd waren rond de hoofdcommanderij in Alden Biesen.

Het gebouw werd in 1485 verwoest als gevolg van een vete tussen twee families. Ter vervanging van de oorspronkelijke Commanderij, werd in de tweede helft van de 16e eeuw het huidige kasteel met pachthoeve in Maaslandse renaissancestijl gebouwd. Tot de Napoleontische tijd bleef het goed in het bezit van de Ridders van de Duitse Orde. Na 1815 ging de Commanderij steeds over in privé-eigendom.

De familie Van Megchelen kocht het kasteel uiteindelijk in 2003. Negen jaar later schonken ze het voor 99 jaar in erfpacht aan de gemeente Meeuwen-Gruitrode, nu Oudsbergen. Het kasteel krijgt een nieuwe toekomst als toegangspoort tot het natuurgebied Duinengordel. (Bron: website Gemeente Oudsbergen)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s