Guldensporen

 

11 juli 1302 … Een datum die zelfs de jeugd zou moeten kennen. Ik weet sinds gisteren dat bijna alles wat ik wist over die dag grotendeels uit leugens bestaan. En dat is de schuld van Hendrik Conscience, de “man die zijn volk leerde lezen” en van Hugo Claus die het boek verfilmde.

Conscience ging nogal ver in het romantiseren van de Slag om Kortrijk. Zo zaten Robbrecht van Bethune en Gwijde van Dampierre al jaren gevangen in Frankrijk toen in 1302 de slag werd uitgevochten.

De Slag der Guldensporen zoals wij hem kennen heeft trouwens niets te maken met een zucht naar onafhankelijkheid van “de Vlaming”. Ik heb uit het boek “1302 – Opstand in Vlaanderen” (J.F. Verbruggen en Rolf Falter) vooral onthouden dat alles gewoon draaide om geld en macht. Wat dat betreft is er niets nieuws.

Vlaanderen bestond toen trouwens vooral uit de streek die wij nu kennen als Oost-Vlaanderen, West-Vlaanderen, Frans-Vlaanderen en Zeeuws-Vlaanderen. De Antwerpenaars, Brabanders en Limburgers vochten niet echt mee. Wie mee vocht aan de kant van de Vlamingen waar onder andere de Namurois. De Van Dampierres spraken trouwens vooral Frans.

Nog iets wat vaak wordt vergeten is het feit dat de Vlamingen na 1302 nog flink geprobeerd hebben om hun macht uit te breiden door middel van veldtochten (met veel geplunder) in het Noord-Frankrijk en Zuid-Nederland. Sommige veldslagen werden gewonnen, anderen verloren. In 1304 kwam er na de Slag van Pevelenberg een einde aan een periode van 7 à 8 jaar van oorlogen, wapenstilstanden en vooral veel slachtoffers.

Naast de historische feiten geeft het boek ook een goede indruk van het leven in het begin van de 14e eeuw. Hoe graven, ridders, koningen en geestelijken omgingen met macht. Hoe bijvoorbeeld de Koning van Engeland leenman was van de Koning van Frankrijk. Ridder X gaf geld aan Ridder Y om Ridder Z niet aan te vallen. Ridder Y gaf dan weer geld aan Ridder Z om Ridder X wel aan te vallen. Enfin, het was gewoon politiek zoals het nu is en alles draait dus om macht : zij die geen macht hebben willen macht krijgen en zij die wel macht hebben willen meer macht.

Ondertussen ben ik terug in de wereld van de fictie gedoken met “Loutering”, het tweede boek van Guido Eekhaut met Walter Eekhaut in de hoofdrol. Het eerste boek (Absint) en het derde boek (De Schuld van Roseboom) waren steengoed en zoals het er nu naar uitziet wordt het driemaal scheepsrecht.

guldensporen.JPG